Günlük Notlar Yazılar

Bir pazar sabahı Hindistan’ın küçük bir köyünde, işe başvuracak genç bir kadının portresine bakıyordum. Fotoğraf makinesiyle çekilmiş o kare, yüzünde hafif ama belirgin bir gülümseme taşıyordu. Bu basit portre, bana yerel halkın kimlik sunma biçiminin yalnızca bireysel bir tercih değil, kültürel bir ritüel olduğunu düşündürdü. “CV’ye nasıl fotoğraf koyulmalı?” sorusu, bir belge tasarımından çok daha fazlasıdır; kültürlerin temsil, toplum yapısı ve insan ilişkileri hakkında konuştuğu bir antropolojik alandır. CV’ye nasıl fotoğraf koyulmalı? Kültürel Görelilik ve Temsil Antropolojide kültürel görelilik, bir toplumun uygulamalarını kendi bağlamı içinde anlamayı savunur. Bu nedenle CV’ye fotoğraf koyma biçimi de evrensel bir kural değil, kültürden kültüre…

Levent İsmi Türkçe Mi? Konya’da, sakin bir akşam yemeği sonrasında arkadaşlarımla sohbet ediyorum. Konu her zamanki gibi isimler üzerine kayıyor. Bir arkadaşım, “Levent ismi Türkçe mi?” diye sordu. Beni birden düşündüren bu soru, aniden kafamı karıştırdı. İçimdeki mühendis, durumu bilimsel açıdan değerlendirmeye başlarken, içimdeki insan ise ismin arkasındaki duygusal anlamı sorgulamaya başladı. Hadi gelin, farklı bakış açılarıyla bu soruyu birlikte keşfedelim. İçimdeki Mühendis: İsmin Kökeni Üzerine Bilimsel Bir Yaklaşım İçimdeki mühendis hemen devreye girdi. Adını duyduğumuz her şey gibi, bu isim de bir tarihsel kökene ve anlam derinliğine sahip olmalıydı. Levent ismi, Türkçe bir isim mi, yoksa başka bir dilden…

İçsel Bir Mercek: “Erler kaç ay askerlik yapar?” Sorusunun Psikolojik Anatomisi Kendimi, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçlere meraklı biri olarak düşünün. Çoğumuz için askerlik, sadece bir süre hesabıdır: “Erler kaç ay askerlik yapar?” Ancak bu basit sorunun zihnimizde uyandırdığı duygu, duygusal zekâ ve değer yargılarımızla iç içe geçer. Askerlik süresiyle ilgili düşünürken, sadece rakamsal bir bilgi değil; belirsizlik, beklenti, kaygı, aidiyet ve sosyal etkileşim dinamikleri devreye girer. Tabii konuya başlamadan önce güncel referanslardan yürüyerek net bir çerçeve kuralım: Türkiye’de er ve erbaş olarak askerlik yapanlar genellikle altı ay askerlik yapar. Bu, zorunlu askerliğin temel süresidir. Üniversite mezunları ve…

Akrilik Boyadan Airbrush Yapılır mı? Ekonomik Bir Analiz Hayatımızda sürekli olarak kaynaklarımıza karşı bir mücadele içindeyiz. Zaman, para, emek ve doğal kaynaklar, her biri sınırlı ve kıt. Bu kıtlık, günlük yaşamın her alanına etki eder. Her seçim, bir diğerinden feragat etmeyi gerektirir; bu, ekonomi teorisinin temel prensiplerinden biridir: fırsat maliyeti. Kaynaklarımızın sınırlı olması, her bir kararın, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde geniş etkiler yaratmasını sağlar. İnsanın yaptığı seçimler, sadece kişisel yaşamını değil, aynı zamanda geniş piyasa dinamiklerini ve kamu politikalarını da etkiler. Bugün, “Akrilik boyadan airbrush yapılır mı?” sorusunu, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden inceleyerek, bu kıt kaynakların…

Yiğido Diye Kime Denir? Türk Kültüründe Yiğitlik Kavramının Derinliklerine İniyoruz Bir zamanlar, küçük bir köyde, her akşam köyün meydanında bir grup insan toplanır, sohbet eder ve eski kahramanlık hikâyeleri anlatılırdı. Bir gün, yaşlıca bir adam, bir yiğidin destanı hakkında anlatmaya başlamıştı. Gözleri parıldayarak, “Yiğitlik öyle bir şeydir ki, insan sadece cesaretle değil, vicdanla da hareket eder,” demişti. O an bir soru aklımı kurcalamıştı: Yiğido diye kime denir? Gerçekten sadece cesaretli, savaşçı ya da güçlü olana mı? Bu kavram, Türk kültüründe derin köklere sahip olan bir değer ve bu yazıda, yiğitlik olgusunun kültürel ve tarihsel anlamını, bu kavramın zamanla nasıl evrildiğini…

Alafranga Kişilik Ne Demek? Psikolojik Bir Yaklaşım Giriş: İnsan Davranışlarının Derinliklerine Yolculuk Bir gün, bir arkadaşımın yaşam tarzına hayran kaldım. Tüm kararlarını mantıklı bir şekilde alıyor, başkalarıyla ilişkilerinde son derece nazik ve anlayışlıydı. Ancak, bazen onun bu “olgun” tavırlarının altında bir tür yapaylık veya uyumsuzluk sezdim. Kendisini bir “şehirli” gibi sunuyor, sık sık Batı’nın kültürel kodlarını benimsediğini söylüyordu. Bu durum, bir süre sonra benim için bir soru işaretine dönüştü: Acaba bu kişi gerçek kimliğini mi yansıtıyordu, yoksa ona biçilen toplumsal rolden mi etkileniyordu? İnsanın davranışlarının ardındaki psikolojik süreçler her zaman karmaşık olmuştur. İster bilinçli ister bilinçsiz olsun, birçok faktör bir…

Çalışkan Nasıl Olur? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Edebiyat, insan ruhunun derinliklerine işleyen bir sanat dalıdır. Bazen kelimeler, sadece bir düşünceyi ya da duyguyu ifade etmenin ötesine geçer; bir karakterin yaşamını, dünyaya bakışını, arayışını ve toplumsal ilişkilerini temsil eder. Kelimeler, hayatın içindeki her anı anlamlandıran ve dönüştüren güçlü araçlardır. Edebiyat, bireylerin yaşamlarına dokunan bir ayna gibidir ve bu aynada yansıyan görüntüler çoğu zaman karakterlerin çabalarını, gayretlerini ve en önemlisi, “çalışkanlık” gibi toplumsal bir değeri anlamamıza yardımcı olur. Çalışkan olmak, sadece fiziksel bir eylem değil; aynı zamanda bir kimlik, bir duruş, bir hayata yaklaşım biçimidir. Peki, edebiyat açısından çalışkanlık nedir? Çalışkan olmak…

TV Patlaması Neden Olur? Psikolojik Bir Bakış Hepimiz bir noktada bir TV’nin patladığını duymuşuzdur; bu, çoğu zaman basit bir elektriksel arıza ya da teknik bir aksaklık olarak düşünülebilir. Ancak, bu tür anlık ve dramatik patlamalar aslında çok daha derin psikolojik bir anlam taşıyor olabilir. İnsanların çevreleriyle, özellikle de teknolojiyle olan ilişkileri, karmaşık bilişsel ve duygusal süreçlerin bir yansımasıdır. Bir TV’nin patlaması, aslında bu karmaşıklığı ve bazen patolojik olan insan davranışlarını incelemek için bir metafor olabilir. TV’ler, çağımızın en yaygın iletişim araçlarıdır ve insanlar onlara sadece eğlence değil, aynı zamanda bilgi ve sosyal etkileşim amacıyla da bağımlıdır. Peki, bu bağımlılık ve…

Rüyada Bulanık Suyun İçine Düşmek: Sembollerin Derinliklerine Yolculuk Bazen uyandığınızda, rüyanın sizi sarhoş bir şekilde sarması birkaç saat geçse de etkisini kaybetmez. Ne olduğunu tam olarak hatırlayamasanız da bir duygu, bir anlık karmaşa tüm gün ruhunuzda yankı yapar. Rüyada bulanık suya düşmek gibi bir simgeyle karşılaştığınızda, belki de derin bir anlam arayışına girersiniz. Peki, rüyanızda bulanık suya düşmek, sizce yalnızca bir rastlantı mı? Ya da bilinçaltınızın sizi uyandırmaya çalıştığı bir işaret mi? Bu yazıda, “Rüyada bulanık suya düşmek ne anlama gelir?” sorusunu, tarihsel, kültürel ve psikolojik perspektiflerden ele alarak anlamaya çalışacağız. Günümüzde hâlâ merak edilen bu rüya, yalnızca bir sembol…

Geçmişi anlamadan, bugünümüzü doğru şekilde kavrayabilmemiz ne kadar mümkündür? Zamanın akışına yön veren her olay, yazın, kültür ve düşünce biçimleri, tarihsel bir perspektifle incelenmesi gereken derin izler bırakır. Bu yazıda, Türk edebiyatının önemli bir parçası olan divan edebiyatını, tarihsel bağlamı içinde ele alacak, toplumsal dönüşümleri ve kırılma noktalarını tartışarak edebiyatın tarihle nasıl iç içe geçtiğini inceleyeceğiz. Divan Edebiyatının Doğuşu Divan edebiyatı, Osmanlı İmparatorluğu’nun 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar olan uzun bir süreci boyunca gelişmiş ve Türk edebiyatının en önemli alanlarından biri olmuştur. Bu dönemin ilk büyük gelişim evresi, özellikle Selçuklu Devleti’nin yıkılmasından sonra, Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş yıllarına denk gelir. 14.…