Kategori: Makaleler

İşin Formülü Nedir? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Toplumlar, tarih boyunca bir arada varlıklarını sürdürdüler. Ancak bu bir aradalık, sadece fiziksel bir yakınlık değil, aynı zamanda derin güç ilişkilerinin, ideolojilerin ve kurumların bir araya gelmesinin ürünüydü. “İşin formülü nedir?” sorusu, yalnızca bir işin ya da olayın basit bir çözümünü istemekle kalmaz, aynı zamanda bu karmaşık ilişkilerin işleyişine dair bir çözüm önerisi sunmayı amaçlar. Bu yazıda, güç ilişkileri, toplumsal düzen, iktidar, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık gibi kavramları ele alarak, siyasal düzenin dinamiklerini anlamaya çalışacağız. İktidar: Sadece Güç Değil, Aynı Zamanda Meşruiyet İktidar, sadece bir kişinin ya da bir…

Homojen Karışımlar Nasıl Ayrıştırılır? Hayatın her anında karışımlar var. Sabah kahveni hazırlarken, çay demlerken ya da en sevdiğin tatlıyı yaparken… İşte bu karışımlar, kimyasal anlamda “homojen” ya da “heterojen” olarak sınıflandırılabilir. Homojen karışımlar, her noktasında aynı özelliklere sahip, yani karışımın her parçası birbirine benzer. Peki, homojen karışımlar nasıl ayrıştırılır? Yani, bir araya gelmiş maddeleri nasıl birbirinden ayırabiliriz? Bu soruyu hem bilimsel hem de herkesin anlayabileceği bir dille açıklamaya çalışacağım. Hazırsanız, başlayalım! Homojen Karışım Nedir? Öncelikle homojen karışımı anlamamız gerekiyor. Bir karışım, farklı maddelerin bir arada bulunduğu bir yapı oluşturur. Eğer bu karışımda bulunan maddeler, mikroskopla bakıldığında bile ayrılamıyorsa, işte buna…

Ulema Sistemi Nedir Osmanlı? Toplumların tarihi, sadece geçmişin olaylarını ve devletlerin gücünü değil, aynı zamanda bireylerin ve toplulukların birbirleriyle nasıl etkileşimde bulunduklarını, değerlerini, normlarını ve kültürel pratiklerini de içerir. Osmanlı İmparatorluğu’nu ele alırken, bu tarihsel bağlamın bir parçası olarak dikkatle incelediğimizde, ulema sınıfı da toplumsal yapının önemli bir unsurunu oluşturur. Ulema, hem dini hem de toplumsal açıdan merkezi bir rol oynayan, öğrenimle ilgili önemli işlevler gören bir gruptu. Bu yazıda, Osmanlı ulema sistemini, toplumsal yapıyı şekillendiren normları ve gücü ele alarak anlamaya çalışacağız. Ulema Sistemi ve Temel Kavramlar Osmanlı İmparatorluğu’ndaki ulema, genellikle İslam dinini öğreten, dini fetvalar veren ve eğitim…

Polis Silahını Kaybederse Ne Olur? Toplumsal Yapılar ve Güç İlişkileri Üzerine Bir Analiz Hepimiz günlük yaşamda polislerin güvenliğimizi sağlamak için birçok aracı ve yetkisi olduğunu kabul ederiz. Ancak, polislerin silahlarını kaybetmesi, sadece güvenlik tehditleri oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal yapılar, kültürel normlar ve güç ilişkileri üzerine derin etkiler yaratır. Sosyolojik bir perspektiften bakıldığında, polis silahını kaybettiğinde ne olacağı, yalnızca bireysel bir hata ya da kurum içi bir eksiklik meselesi değildir; daha geniş toplumsal bağlamda, bu durumun güç dinamikleri, eşitsizlik ve toplumsal adalet anlayışlarıyla nasıl ilişkilendiği üzerinde durmak gerekir. Bazen bir olayın sadece yüzeyine bakmak, gerçekte olanların sadece bir kısmını anlamamıza…

Kaynakların Kıtlığı, Seçimler ve “AFAD Hak Sahipliği Devredilir mi?” Sorusuna Ekonomiyle Yaklaşım İnsanlık tarihi boyunca kıt kaynaklarla nasıl başa çıkılacağı, hem bireysel yaşamlarımızda hem toplumların ekonomik yapılarında sürekli tartışılan bir konu oldu. Bir seçim yaptığımızda, sınırlı kaynaklarımızdan vazgeçmek ya da onları yeniden tahsis etmek zorunda kalırız; bu da fırsat maliyeti kavramını gündeme getirir. Bu bağlamda, afet sonrası yeniden yapılanma süreçlerinde devlet tarafından tanınan AFAD hak sahipliği gibi hakların devredilip devredilemeyeceği sorusu, sadece hukuki bir mesele değil aynı zamanda ekonomik kaynakların dağılımı, adalet ve refah ile ilgili temel bir sorudur. Bu yazıda AFAD hak sahipliği devredilir mi sorusunu mikroekonomi, makroekonomi ve…

Dövizcilerin Maaşı Ne Kadar? – Bütün Gerçekler ve Biraz Mizah Evet, doğru duydunuz. “Dövizcilerin maaşı ne kadar?” sorusu aslında sadece bir para meselesi değil, aynı zamanda biraz da komik bir dert. Çünkü dövizcilerin maaşı, arka planda yaşanan çalkantılı döviz kurlarının ve marketin eğlenceli yönlerinin tam göbeğinde yer alıyor. Hadi gelin, bu soruya eğlenceli bir şekilde yaklaşalım ve dövizcilerin maaşları ile gündelik hayatımızı birleştirerek bakalım neler çıkacak. Dövizci Ne Yapar, Maaşı Ne Kadar? İzmir’de bir sabah, bir döviz bürosuna girip “Dövizcilerin maaşı ne kadar?” diye sorarsanız, öncelikle size garip bir şekilde bakabilirler. Hatta “Neden?” diye sormak yerine, size komik bir bakış…

İdrarda Ketona Ne Zaman Bakılır? Felsefi Bir İnceleme Giriş: Gerçeklik ve İnsanın Bilinçli Seçimleri İnsanın ne zaman, neden ve nasıl bir seçim yapacağını belirleyen birçok faktör vardır. Ancak, bu seçimlerin her biri, bir anlamda, bilgiye dayalıdır. Vücutta bulunan bir bileşiğin, idrarda ketonlar gibi belirli bir bileşiğin varlığını gösteren bir testi yapma kararı, bir dizi ontolojik, epistemolojik ve etik soruyla karşı karşıya bırakır. Bu sorular, bizi bir yandan modern tıbbın sınırlarına, diğer yandan felsefi bir iç yolculuğa davet eder. Ketozis durumu, bedenin enerji kaynağı olarak glikoz yerine yağları kullanmaya başlamasıyla ortaya çıkar. Bu süreç, özellikle diyabet hastalarında, bir sağlığı tehdit eden…

ÇGHB 2 Hamza Ayrıldı mı? Toplumsal Dinamikler ve İlişkilerin Yansıması Son dönemin popüler sosyal medya gündemlerinden biri, “ÇGHB 2 Hamza ayrıldı mı?” sorusu etrafında şekilleniyor. Belki de birçoğumuz bu soruyu duymuş, tartışmalara şahit olmuş ya da bu durumu kendi çevremizde, arkadaşlarımız arasında konuşulurken yakalamışızdır. Ama mesele aslında sadece bir ilişki durumu ya da iki kişi arasındaki bir ayrılık meselesiyle sınırlı değil. Sosyal medyada gündem olan bu tip meseleler, çok daha derin, toplumsal yapıların, normların, cinsiyet rollerinin ve kültürel pratiklerin yansımasıdır. Bu yazı, sadece bir “aşk hikâyesi” üzerinden toplumdaki daha geniş sosyal dinamikleri ve güç ilişkilerini irdelemeyi amaçlıyor. ÇGHB 2 Hamza…

Uçak Bileti Aldıktan Sonra Koltuk Seçimi Ne Zaman Yapılır? Antropolojik Bir Perspektif Bir uçağa bindiğimizde, sadece yolculuk etmekle kalmayız, aslında bir kültürel ritüele katılırız. Her bir koltuk, bizim kişisel alanımızı, kimliğimizi ve sosyal statümüzü temsil eder. Uçak bileti alındıktan sonra, koltuk seçiminin yapılma zamanı, çok basit gibi görünen bir karar olmasının ötesinde, aslında kültürel ve toplumsal bağlamda derin bir anlam taşır. İnsanlar farklı coğrafyalarda, farklı topluluklarda, farklı zaman dilimlerinde farklı yollarla seyahat ederler ve koltuk seçimi bu seyahatin bir parçasıdır. Kimi yerlerde, bu seçim bir ritüel, kimi yerlerde ise bir güç ve kimlik ifadesine dönüşebilir. Uçak bileti aldıktan sonra koltuk…

Susam Nereli? — Duygularla, Bilişle ve sosyal etkileşimle Bir Tohumun Yolculuğu Bir gün mutfakta susamlı bir ekmeğe baktığımda durup düşündüm: Bu küçük beyaz‑kahverengi tohumun kökeni benim içsel çağrışımlarımda neden bu kadar güçlü bir yankı uyandırıyor? Küçük bir susam tanesi, sadece bir besin değil; anılarımızı, kültürel anlatılarımızı ve bilinçaltımızı besleyen bir metafor gibi geliyor bazen bana. Ne de olsa, “susam nereli?” sorusu yüzeyde basit görünse de, insan zihninde farklı çağrışımlar üretir — tıpkı duygusal zekânın bize gündelik nesnelerde bile anlam aramayı öğretmesi gibi. Bu yazı, susamın coğrafi ve kültürel kökenine bakarken aynı zamanda onun psikolojik yankılarını da keşfedecek. Bilişsel Psikoloji: Susamı…